Mededeling Corona-virus (COVID-19)

 

Op dit moment gebeurt er veel in de wereld. Dit geldt ook voor de reiswereld waarin we voor onze grootste uitdaging ooit staan. Als reisorganisatie hebben wij besloten om onze reizen met vertrek tot en met 31 mei 2021 niet door te laten gaan.

Voor reizigers met vertrekdatum tot en met 31 mei 2021 bieden wij de volgende regelingen aan:

  1. Uw reis zal sowieso niet plaats vinden. Wij bieden u daarom aan de reis te verzetten naar een datum op een later tijdstip (dit mag meerdere keren). U kan gebruik maken van onze flexibele voorwaarden met als uiterste terugreisdatum 30 december 2022. Onze flexibele voorwaarden houden onder andere in dat wij geen wijzigingskosten rekenen bij een oranje reisadvies. Wel kan het voorkomen dat de kosten voor uw reis iets wijzigen op de nieuwe datum. Wilt u onverhoopt toch van uw reis afzien dan uw (aan)betaling binnen 14 dagen retourneren.
  2. Voor reizen met Garuda Indonesia geldt dat deze tot en met 31 mei 2021 en geboekt voor 23 april 2020 kunnen worden omgezet binnen het zelfde seizoen (in dezelfde boekingsklasse hoogseizoen, anders toeslag).
  3. Voor de overige luchtvaartmaatschappijen gelden verschillende regels voor het wijzigen van de reizen. In onze correspondentie zullen wij de klant per boeking hierover berichten.
  4. Wilt u de reis niet uitstellen maar annuleren, dan zitten hier wel de gebruikelijke kosten aan vast. Ook hiervoor geldt dat we dan per boeking bekijken wat de exacte kosten zijn.
  5. Voor reizen na 31 mei 2021 geldt dat deze ook onder dezelfde voorwaarden als in punt 1 genoemd kunnen worden gewijzigd. Eventuele al gemaakte kosten, waar wij als organisatie aan vast zitten voor de huidige reis, zullen wij moeten doorbereken. Tevens kan de reis voor u hoger of lager uitvallen, afhankelijk van het seizoen waar u in reist, wat wij in beide gevallen ook zullen verrekenen. De situatie zullen wij per reis moeten bekijken.

Smaragd Reizen zal met haar reizigers contact opnemen.

Molukken reisverslag

De Molukken, Eilanden van rijkdom, Specerijen en Tropische overvloed
De eilanden groep Molukken, onderverdeeld in de districten Noord Molukken, Centraal Molukken en Zuid Oost Molukken, bestaat uit meer dan 1.000 grote en kleine eilanden met vulkanen, wuivende palmbomen, uiteenlopende vegetatie en  . Maar een ding is zeker de Molukken bezit de mooiste stranden van de wereld. De eilanden groep vormden een belangrijke rol tijdens de VOC tijd door de specerijen zoals kruidnagel en nootmuskaat. De vier sultanaten Ternate, Tidore, Jailolo en Bacan, in het noordelijke deel, waren belangrijk door de kruidnagel teelt voor de Spanjaarden, Portugezen, Engelsen en zeker ook de Nederlanders. Hoewel Ambon, gelegen in centraal Molukken het centrum was voor de kruidnagel handel waren de Banda eilanden rijk voor de nootmuskaat en de foelie. De belangrijkste eilanden van Zuid Oost Molukken bestaan uit de Kei eilanden, de Aru eilanden en de Tanimbar eilanden. Kei staat bekend om de prachtige stranden waar geen enkele strand ter wereld aan kan tippen. De Aru eilanden waar hoog in de bomen de indrukwekkende paradijsvogels in hun natuurlijke omgeving te bewonderen zijn. De Tanimbar eilanden waar de fraaiste sieraden werden gemaakt, de prachtigste dansen opvoerden en de mooiste sarongs werden geweven.
Voor velen is de Molukken nog een droom en onbekend gebied. Er zijn maar weinig mensen die de Molukken zeer intensief bereist hebben. Om de mooiste gebieden te verkennen en de beleving te ervaren is het onmogelijk om op de bonnefooi te reizen. Alleen met de specialisten die de eilanden van de Molukken door en door kennen zal uiten tot een succes.
Onderstaande reis is niet meer te boeken maar om een indruk te krijgen hoe Smaragd Reizen haar reizen organiseert. Elk jaar komen zij uit met een nieuwe reis. Vraag de nieuwste reis aan.

Dag 1 Amsterdam
Eindelijk is de grote dag aangebroken. Ruim voor het afgesproken tijdstip waren wij op Schiphol. Leuke momenten van weerzien met reisgenoten. Iedereen compleet?....laten wij de koffers maar afgeven. Eenmaal in het vliegtuig lieten wij ons heerlijk verwennen door de perfecte service van Garuda Indonesia.

Dag 2 Jakarta
Na een goede vlucht landden wij in Jakarta. Voor een langere stop reden wij naar een accommodatie niet ver van de luchthaven. Hier kon iedereen lekker uitrusten en in de avond een hapje eten in het goed verzorgde restaurant. Midden in de nacht, uitgerust en met frisse koppies begonnen wij aan de vlucht naar Ternate in de Noord Molukken.

Dag 3 Ternate
Aankomst op het kleine vliegveldje. In de aankomsthal stonden onze gidsen ons op te wachten. Porters waren geregeld en zorgde goed voor onze bagage. We gaan op weg naar onze accommodatie voor de komende dagen. Een prachtige tuin, sommige kamers met balkon en uitzicht op zee. Alles is hier rust en wij zijn ver weg van de drukte van de stad. Wat heerlijk….. het voelt als thuis.

Dag 4 Ternate
Met een brede glimlach wakker geworden. Na een verkwikkende douche, klaar voor de dag en naar het terras gegaan waar andere vroege vogels al aan het genieten waren van de tropische tuin. De geur van eieren en nasi goreng kwam ons tegemoet. Na dit smakelijk ontbijt verzamelen en vertrekken. Koelbox en thermoskan gevuld, ons avontuur kon beginnen. Verschillende bezienswaardigheden staan op het programma zoals; het Portugese Fort Kalimata (voorheen Benteng Kayu Merah), het Kedaton,  Fort Tolukko en het Nederlandse Fort Oranje waar we in het fort een koffie stop hielden. Wij verzorgden voor onze reizigers een kop koffie of thee met natuurlijk een heerlijke lokale versnapering er bij. Als laatste bezochten wij het Tolire meer, gelegen aan de voet van de berg Gamalama. Omdat het proeven van veel lekkernijen ook tot de reisbeleving behoort was het echt genieten van de kelapa muda en de pisang mulut bebek. Wat een prachtige dag!

Dag 5 Ternate-Tidore
Vandaag de overtocht naar Tidore. Onderweg stopten wij nog bij een viewpoint met een prachtig uitzicht. Snel drukten wij iedereen een briefje van 1.000 rupiah in de handen. Waar is dit voor? Oh…. dat is oleh oleh, mogen jullie houden. Wij werden met gefronste wenkbrauwen aangekeken. Nee, kijk nou op het biljet en kijk dan voor je. Wat zie je? Wauw, oh ja, ...... de vulkanen welke geprint staan op het duizend rupiah biljet. Wat een prachtige uitzicht! Hier konden wij wel een hele dag blijven. Maar na dit bijzondere uitstapje moesten we toch weer verder. Met twee bootjes staken wij over naar Tidore. Zoals afgesproken stonden er vier luxe auto's klaar om ons op het eiland rond te rijden. Een bezoek aan de ijzersmederij in de desa Toloa, waar krissen en zwaarden worden gemaakt. Zwaar werk zonder enige bescherming voor de smit en zijn helpers. Tante Iet deelde zelfgemaakte armbandje uit aan de meisjes van het dorp. Een hoop blije gezichten. Wij zetten onze tocht voort naar Fort Tahula. Na de steile trappen te hebben beklommen, bereikte wij het fort op de berg en deden ons te goed aan de meegenomen koffie en thee. Wat mooi….. adembenemende vergezichten! Weer beneden, al wandelend naar het paleis van de Sultan van Tidore. Wij hadden pech, hij was niet thuis. Het laatste fort op het programma van vandaag was Benteng Torre. Voordat wij terug naar de boot gingen stopten wij bij een leuk dorpje waar sommige van ons zich mengden met de lokale bevolking op het voetbalveld. Niet een van ons heeft gescoord.

Dag 6 Ambon
Onze vlucht is pas aan het begin van de middag. Een klein beetje uitslapen kon geen kwaad. Het was vannacht laat geworden. Muziek uit Sandi’s mobiele telefoon, dans en de uit Nederland meegebrachte flessen drank maakte dat we een gezellig feestje hadden tot in de kleine uurtjes Onderweg naar de luchthaven nog even wat broodjes ingeslagen. Lekker relaxed op ons gereserveerde plekje in het kleine toestel, gingen onze gedachten naar Ambon. Na wat handjes geschud te hebben liepen wij naar de bagage ruimte waar de porters onze bagage regelden. Eenmaal buiten stonden onze gehuurde bagagewagen en politiebus klaar waarmee wij Ambon zouden gaan verkennen.

Dag 7 Ambon
Na een bordje bubur ayam met kacang, kentang kering en kacap asin, onze tassen pakken voor deze dag inclusief de dagelijkse EHBO tas die overal mee naar toe gaat. Vandaag richting het zuiden waar wij met de “politie” bus niet kunnen komen dus stonden er 4 auto’s met chauffeurs klaar. Onderweg stapten wij uit om even een stukje te wandelen. Vol enthousiasme werd er verteld over de weelderig planten en bomen waarvan vele soorten nieuw voor ons zijn. Wij reisden naar het strand Hukurila waar je je kan uitleven met het zoeken naar schelpen. Voorzien van koffie, thee en koekjes was het alleen nog maar genieten. Een rujak vrouwtje kwam langs en er werd aardig besteld van deze pittige lekkernij. Ons laatste bezoek was in het dorp Tulehu waar wij uitgenodigd waren bij een hartelijke familie waar de vrouwen heerlijke kasbitone hadden gemaakt, cassave gemengd met bruine suiker en kokos.

Dag 8 Ambon
We hadden besloten om naast ons culinaire programma een paar belangrijke bezienswaardigheden toe te voegen aan deze dag. Voor de zekerheid checkte ik mijn taken. EHBO tas mee, koffie en thee aanwezig, thermoskan gevuld met heet water en de koelbox gevuld met bekertjes water en ijsblokken? Wij gingen op pad naar de erebegraafplaats voor de slachtoffers uit de 2e wereldoorlog. Daarna naar een leuk dorpje in Hitulama gelegen aan een pier waar het een komen en gaan was van allerlei bootjes. Wat een gezellig dorpje met zijn kleurrijke pasar, een en al bedrijvigheid. Onze gids riep, "kom…. we gaan Es kacang (bruine bonen ijs) eten". Hier durf ik het aan. Niet lang daarna zaten wij met z’n allen, op de voorgalerij van een knus huis te smikkelen van het heerlijke ijs. De volgende bestemming was Masjid Tua Wapauwe. Dit is de oudste moskee uit de Molukken gebouwd in 1414 na Christus en alles is van hout. Deze wel heel bijzondere Moskee is nog steeds in gebruik. Te voet gingen wij richting de oude Protestantse kerk, Gereja Tua Imanuel, uit 1659 na Christus welke ook nog steeds in gebruik is. Wij liepen door naar Benteng Amsterdam waar ook de lunch werd verzorgd, en wat voor een lunch........Geweldig !!! Overheerlijke geuren kwamen ons tegemoet maar we moesten nog even wachten, eerst het fort bekijken. Na enige tijd liepen wij toch onze neus achterna en was het eten zo goed als klaar. Eerst nog een lesje papeda maken. Oh, wat smaakte alles heerlijk. Ikan bakar, papeda, stukken kokos, salades en voor degene die geen vis lusten was er ook nog kip. Wat werd er goed voor ons gezorgd. Als laatste genoten wij van de Es Kelapa muda (ijs met jonge kokos). Met de buikjes vol op naar het volgende culinaire onderdeel van de dag. In een gezellige desa smulde wij van kolak pisang (bananen met cassave gekookt in klappermelk) en pisang coklat. Wat een lieve mensen en wat een schattige kindertjes. Nog verzadigd van al het eerdere lekkers kwamen wij met schemering aan in het dorp Allang. Via smalle straatjes en steegjes kwamen wij bij het huis waar op traditionele wijze sago koekjes gebakken werden. Heerlijk knapperig, gevuld met bruine suiker. Met deze heerlijke zoetigheid en een warme kop thee eindigde wij de culinaire dag.

Dag 9  Banda Neira
Met wat moeite gehad te hebben met het van wat wel of niet mee zou moeten voor de komende dagen naar de Banda Eilanden. Brood voor de eerste dagen ingepakt. Koekenpannen en pannenkoekenmix, check… ingepakt. Alles goed in de gaten te houden, met name of de bagage die achterbleef ook echt niet ingeladen werd in de bagage auto. Alles in orde en we kunnen vertrekken naar de haven Tulehu waar de snelboot al klaarlag. Toen alle passagiers en bagage aan boord waren werd het startsein voor vertrek gegeven, een nieuw avontuur kon beginnen. Wij schrokken wakker; "wij zijn er bijna". "Uhh??... Wat???..., nu hoe dan met koffie en thee?"(op z’n Indisch gezegd en gedacht). "Nu maar?" "Nee, dat heeft geen zin meer, wij drinken wel wat in het hotel". Een beetje beteuterd werd daarmee ingestemd. Mensen wachten op de kade of er nog een centje verdiend kon worden. Via de markt liepen wij naar onze accommodatie. De rest van de dag was vrij en velen genoten van "lekker luieren" vanaf het terras van onze accommodatie met het schitterende uitzicht op de nog werkenden vulkaan de Gunung Api, van het leven op het water en de mooie zonsondergang. De avondmaaltijd gebruikte wij in het oude perkeniershuis Delfika wat toch wel erg bijzonder was, eten in sferen van lang geleden.

Dag 10 Banda Neira
Wakker worden van harde knetterende geluiden. Het leek wel regen. Hoe laat is het? Door de hevige regenbui kon men niets anders meer horen. Het is ’s morgens vroeg zo leuk om op het muurtje bij het terras te zitten. Er gebeurt al van alles op het water.... Er moest ontbijt klaar gemaakt worden. Eenmaal de taken verdeeld ging iedereen aan de slag. Eerst naar de markt voor eieren, fruit en komkommer. Er werden eieren gebakken, tafels gedekt. Jam en uit Ambon meegebrachte kaas kwam op tafel. Ook het roosteren van de broodjes behoorden tot de werkzaamheden. Geen stopcontact te vinden, dan maar op de slaapkamer die inmiddels omgetoverd was tot een professionele keuken. De gids bracht heerlijke dadar gulung mee. Het geweldige team heeft hard gewerkt. Wij zagen dat iedereen genoot van dit uitgebreide ontbijt en het was een lust om iedereen te zien smullen.
Tijd om om Banda Neira te verkennen. Wandelend over de pasar kwamen wij aan bij Fort Nassau, door de Nederlanders gebouwd in 1609. Wij zetten de tocht voort, liepen langs het ziekenhuis en bereikten zo het oude gouverneurs huis "Kompleks Istana Mini" genaamd. Het was stil op straat. Geen toerist te bekennen. Alleen kinderen die pauze hadden van school en vrouwen die met hun waar naar de pasar gingen. Het Hatta huis had onze speciale aandacht. Hier verbleef Bung Hatta na verbannen te zijn op Banda Neira op 11 februari 1936, hij zette hier een schooltje op en werd later de eerste vice president van de republiek Indonesia. Op naar Fort Belgica welke gebouwd werd in 1611 in opdracht van gouverneur generaal Pieter Both. Na de lunch stond onze vertrouwde bootsman Ayup weer klaar en stapten wij op de boot voor een tocht rond de vulkaan de Gunung Api. Wij stopten bij de overblijfselen van Fort Colombo, wat vroeger fort "Kijk in de Pot" heette en van waaruit we in de verte op het eiland Lothor, Fort Hollandia zagen liggen. We voeren langs de smalle grotten en gaten in de rotspartijen welke uitgesleten waren door het water. Nog even snorkelen voordat wij bij The Nutmeg Tree aanmeerde voor een goed verzorgd avondmaal. Het werd een avond met een muzikaal tintje.

Dag 11 Pulau Ay
De dag begon al vroeg. De gids kwam al vroeg aanlopen met alle ingrediënten die wij nodig hadden om ’s middags op Pulau Ay een lekkere versnapering te presenteren. Dit alles ging met de lokale boot mee zodat het op tijd op Pulau Ay aankwam. De komende dagen op pad met twee boten. Ayup en zijn maatje waren stipt op tijd. Alle bagage werd inladen voordat iedereen aan boord kon gaan. Klaar voor vertrek. Rosa van Bintang Laut zwaaide ons uit. Misschien zei ze in gedachte wel; "eindelijk rust". Nee hoor, ze zou ons vast missen! Na een heerlijke, lange tocht over het water bereikte wij het eiland Nailaka, pal naast Pulau Run waar je bij laag tij naartoe kan lopen. Onze boot lag nog niet stil of Bimo pakte direct zijn ukelele en bracht een welkomst serenade. Met de koelbox gevuld met heerlijk koud water, thermoskan met heet water, lekkere koekjes en het snorkelequipement liepen wij het eiland op. Na iedereen van koffie en thee te hebben voorzien legde ik mijn kleedje in het witte zand en probeerde ik nog wat slaap te pakken terwijl een aantal medereizigers gingen snorkelen en een aantal dames weer opzoek gingen naar schelpen. Na een aantal uren genoten te hebben van zon, zee en frisse lucht werd het tijd om te gaan. Het begon harder te waaien. Met al ons hebben en houwen aan boord. Op naar Pulau Ay. Eenmaal op het eiland aangekomen moesten wij aan wal zien te komen. Onze boot kwam als laatste aan en we moesten via de andere boot naar de kant zien te komen. Door het vele zeewier was het glad en de hevige wind maakte het er niet makkelijker op. Ik keek om mij heen. Iedereen was al van boord behalve de bagage. Ik stak de handen uit de mouwen en tilde de zware bagage stukken van de ene naar de andere boot. Aan de walkant stonden Richard, Danny en Yusuf (eigenaar van Ardy’s Guesthouse) hard mee te werken tot op het moment dat ze een voor een onderuit gingen door de enorme stroming van het water. Alles was van boord, nu ik nog. Het was niet makkelijk en al strompelend tot aan mijn middel door het water kwam ik aan de kant. Vlug naar de accommodaties, het begon nog te regenen ook, wat heet, het was een enorme tropische stortbui. In de nacht sliepen wij verspreid over twee accommodaties. Snel even opfrissen voordat de lunch opgediend werd. Er kwam weer veel lekkers op tafel. Na gegeten te hebben wandelden we over de nootmuskaat plantages en hadden veel aandacht voor de perfecte uitleg van mijn team. Langs het voetbalveld en kleine dorpjes bereikte wij het perkeniershuis Welvaren waar wij verwelkomd werden met heerlijke kolak pisang waarvan de ingrediënten al per boot vooruit waren gestuurd. Het begon al schemerig te worden dus snel nog even naar de oude protestantse kerk en Fort Revange. Bimo besloot, om met degene die zin hadden, morgen vroeg terug te gaan naar dit Fort om dit erfgoed nog nader te bekijken. Na het eten sloten wij de avond af met zang, muziek, onze zelf uit Nederland meegebrachte drankjes en…………… Sopi!

Dag 12 Pulau Hatta
Eenmaal opgefrist door het koude water van de mandibak liepen wij naar het gastenverblijf. Met een klein gezelschap liepen wij het Fort Revange. Wat een fijne wandeling en een uitgebreide uitleg over dit bijzondere eiland. Wij waren er reuze blij mee. Prachtige foto’s konden er gemaakt worden. Wij raakten aan de praat met een oude meneer. Zijn ouders en hij zelf hadden nog gewerkt op het perk Matalenco en later op het perk Welvaren. Na de tas te hebben ingepakt klommen we in onze boten. Gelukkig, de zee was vandaag wat rustiger. Op Banda Besar, bezoeken wij Ponky van den Broeke, de 13e generatie "perkenier" sinds de 17e eeuw. Hij vertelde ons over het verleden en de conflicten welke begonnen in 1999 overgewaaid uit Ambon. Ondanks de emotionele verhalen hadden wij toch wel trek gekregen. Zijn familieleden hadden lekker voor ons gekookt. Heerlijk, wij hadden niets te klagen. Inmiddels was de wind toch weer op komen zetten en er werd besloten om direct naar het paradijselijke eiland Hatta te varen. Eenmaal voet op het mooie strand gezet, liepen wij naar een van de accommodaties. Alle huisjes lagen aan het strand. Wat was het hier fantastisch. Nadat iedereen de kamers had bekeken hebben we heerlijk geluierd aan het strand, gesnorkeld of een strandwandeling gemaakt om later te genieten van de avondmaaltijd. Ik hoorde muziek en wist gelijk het onze gids. Steeds meer gasten, dorpsbewoners en kinderen voegden zich bij hem om samen met hem muziek te maken en dit gezellig samenzijn ging door tot in de late uurtjes.

Dag 13 Banda Neira
Wakker worden van de rustgevende golven van de zee. Zullen wij blijven liggen of eruit gaan? Bij het openen van de deur kon je de frisse zeelucht opsnuiven. Wij hadden nog een hele dag voor de boeg voordat wij richting Banda Neira zouden gaan. Heerlijk luieren op het terrasje. Langzaam kwamen de mede reizigers "op gang", en een voor een verschenen hun koppies om de hoek van de deur. "Goede morgen, lekker geslapen”? Bij het ontbijt was de hulp was hard nodig, er moest van alles gebeuren. IJverig gingen wij aan de slag en toverde in een handomdraai een eenvoudig maar voedzaam ontbijt op tafel. Dit hadden we nodig want er was die ochtend nog volop de gelegenheid om te snorkelen en daar heb je heel wat energie voor nodig. Snorkelen bij Pulau Hatta is een van de mooiste plekken onder water die je je kunt bedenken. Waanzinnig mooi om te snorkelen, schitterend om te duiken.

Dag 14 Ambon
De dag begon weer vroeg. Kinderen die met de boot aankwamen vanaf de andere eilanden om op Banda Neira naar school te gaan. De boten met het geluid van de motoren klonken als muziek in de oren. Onze laatste ochtend voordat wij weer naar de stad Ambon vertrokken. Nog even na dromen op het terras en dan snel de keuken in om aan het verzorgen van de ontbijttafel te beginnen. Vandaag hadden wij heerlijke pannenkoeken en brood welke wij eerder in de vriezer bewaard had. Wij waren de vorige avond al flink bezig geweest met bakken zodat de pannenkoeken alleen nog maar opgewarmd hoefden te worden. Ach daar kwam Ayup met zijn boot al aan. Alle bagage werd ingeladen en bracht deze naar de snelboot. Voor de laatste keer wandelden wij over de pasar op weg naar de snelboot. Wij gingen aan boord en zochten onze plaatsen op. Wij zaten tussen een aantal lokale passagiers waardoor het vijf uur varen extra gezellig werd. Op de boot smulden wij van de meegebrachte pakketjes nasi kuning (gele rijst). Op Ambon aangekomen stonden onze politiebus en de bagage wagen al op ons te wachten. Onderweg stopten wij Natsepa voor een kommetje rujak en wat zaten er nog enkelen van ons heerlijk te genieten van de lekkere gorengan (gebakken snacks). Met een klein gezelschap ’s avonds heerlijk gegeten bij het restaurant vlak om de hoek. Er was live muziek. De avond eindigde met het Nederlandse lied; "Ik hou van  jou, alleen van jou' wat ooit een hit was van de Volendamse Marietje Kwakman. Wij waren stom verbaasd dit zo oer Hollandse lied hier op Ambon te horen, maar ......we zongen het luidkeels mee.

Dag 15 Ambon
Wij hadden wat haast om in het dorp Latukolan te komen, gelegen in het gebied van Latuhalat. De vissers kwamen terug van zee met hun vangst van de afgelopen nacht. Wat een bedrijvigheid en gezelligheid. Ondanks hun harde werken hebben ze veel lol met elkaar. Als de vis gekocht is gaan de vrouwen door naar de markt om het daar met winst door te verkopen. Wij reden richting Pintu Kota. Via een trap, bestaande uit keien, bereikten we beneden aan zee een prachtige doorkijk in de rotsen die als een soort van poort naar Ambon of poort naar de Banda zee moet worden gezien vandaar de naam Pintu Kota. Het werd bewolkt en druppeltjes kwamen naar beneden. Wij konden schuilen onder een afdak, wel met gaten maar wij konden nog net met ons allen de binnen druppelende regen ontwijken. Het was "koppiestoid" zoals wij in West Friesland zeggen. Cappuccino, zwarte koffie, thee? Wie wil wat? Zoals alle dagen werd iedereen weer voorzien van iets warms met een versnapering. De regen hield niet op. Vlug naar de bus, het was alweer bijna lunchtijd. Wij kwamen aan op de bestemming waar men nog handmatig kokos olie maakte en voor de lunch werd ikan asap (gerookte vis) bereid. Wat een werk wat gaat daar veel tijd in zitten. De lunch werd opgediend. Het was weer gevarieerd, uitgebreid, veel en vooral erg lekker. De buikjes werden weer uitermate goed gevuld. Ik zag dat Bimo en oom Oni weinig aten. Ik vroeg mij af waarom. Zouden ze het niet lekker vinden? Een kokkin kwam met een grote aarde pot aan lopen. Zij was het antwoord op mijn vraag. Er kwam papeda op tafel. Oh, dat wil ik ook. Ondanks dat ik toch wel wat vol zat liet ik mijzelf toch een klein bordje papeda met ikan kuning toe. Wij reden richting de stad met een bezoek aan het Oceanologie- en Etnografie museum niet ver van de stad. Rien had het al gezien en besloot achterop de brommer bij Sandi zijn simkaart te regelen die eerder op Banda geblokkeerd was. Inmiddels was het zonnetje weer gaan schijnen. Wij besloten wat extra's toe te voegen aan het programma met een rondje door de stad. Wij brachten een bezoek aan de "Wereld Vredes Gong" (Monument voor de wereld vrede), het sportveld met Ambon Manise, het standbeeld van vrijheidsstrijder Pattimura en het standbeeld van Martha Christina Tiahahu die op 18 jarige leeftijd vocht tegen de Nederlanders. Nadat zij naar Java verbannen werd om te werken op de plantages weigerde ze te eten en stierf aan de  gevolgen van een hongerstaking. Het was een prachtige dag vol indrukken en geschiedenis echter er miste nog iets aan het programma; Jippie..... shoppen!!!! Wij besteedde nog een uurtje van onze tijd in het winkelcentrum Maluku City Centre. Het was een behoorlijk gevuld programma vandaag maar wat konden we toch weer terug kijken op een heerlijke dag.

Dag 16 Kei Kecil
Zijn alle cadeaus mee? Nadat alles goed gesorteerd was brachten wij de koffers naar beneden en coördineerde alles met betrekking tot de vele bagage wat wel en niet mee moest. Alles was ingeladen en reden naar de luchthaven voor de vlucht naar onze volgende bestemming, de prachtige Kei Eilanden. Op de luchthaven waren de porters al geregeld, wij verzamelden de paspoorten en ging naar binnen om de bagage af te geven en de boarding passen in ontvangst te nemen. Dat verliep allemaal voorspoedig. Na anderhalf uur landden wij veilig op de luchthaven Damatubun in Langgur op Kei Kecil. Het regende maar de gids maakte alles goed. Met een lachend gezicht kwam hij op ons af en gaf een knuffel. "Usi, fijn je weer te zien". Eenmaal in de accommodatie besloten wij een hapje te eten in het restaurant. Wij kijken uit naar de volgende dag!

Dag 17 Kei Kecil
Dat het vandaag een bijzondere dag zou worden wisten wij al wel maar dat het zo speciaal, zo bijzonder zou worden hadden wij niet verwacht.……….!!!!
De wekker ging en sprong uit bed. De kamerdeur van mijn teamleden stond wagenwijd open maar iedereen lag nog op een oor. Laat ze maar even, ook voor hen is het keihard werken. Er kwam een brede glimlach op ons gezicht. Jippie....!! Wij gaan richting het zuiden naar het dorp Danar. Ik kon haast niet wachten. Voorzien van koekjes en zakjes chips gingen wij op pad. Wij kwamen niets te kort. Niet ver van het dorp Danar stopte de bus zodat wij door het dorp verder konden wandelen. Hier en daar konden wij bij families gebruik maken van het toilet. Mannen en vrouwen op hun erfjes keken hun ogen uit bij het zien van die vreemde, witte toeristen. Wat leuk al die kindertjes om ons heen terwijl hun ouders vriendelijk naar ons bleven zwaaien. Opeens zegt de gids "Kijk nou daar bij de bus, wat een hoop mensen". Inderdaad het was er druk. Normaal gesproken is er Toen wij dichterbij kwamen werd er muziek gestart en de kindertjes opgedoft in hun traditionele klederdracht met moderne opsmuk begonnen te zingen en te dansen. Wij werden uitbundig welkom geheten en bedankt voor onze komst in Danar. Het was hartverwarmend zoals de kinderen van de kleuterschool en hun leerkrachten hun best deden om ons te vermaken. Ze hadden flink uitgepakt tot de komst van de Burgemeester aan toe. Na het speechen werden wij uitgenodigd voor de lunch. De zelf gevlochten mandjes, die als bord dienst deden schepten wij "vol" met het vele lekkers. Wat een heerlijke traditionele maaltijd. Na gezellig met elkaar buiten op de veranda en in de tuin te hebben gegeten vervolgde wij ons programma. Alle activiteiten van deze dag waren in Danar. Aan de achterkant van een familiehuis was de (kleuter)school gelegen. Er werd duidelijk hoe de kinderen hier les krijgen. Heel anders dan in Nederland. Daarna wandelden wij een stukje verderop waar traditioneel ijzer werd gesmeed. Daarna liepen we naar een stuk landbouwgrond waar cassave uit de grond werd gehaald en konden we zien hoe deze reuze knollen groeiden om later bewerkt te worden. Wij liepen weer terug naar het huis en de school. Het proces van het bewerken van de enbal (cassave knollen) ging van start. Tijdens de activiteiten werd er muziek gemaakt, gezongen en gedanst. Voorzichtig gingen de heupen van mijn groepsleden ook heen en weer. De koeken waren klaar en we waren heel wat kennis rijker geworden bij het volgen van dit intensive proces. Voordat wij uitbundig werden uitgezwaaid en met tegenzin terug naar ons hotel moesten gaan werden wij nog verwend met koffie, thee en allerlei soorten lekkers waaronder natuurlijk enbal wafels. Het was een warm afscheid van onze lieve “familie”.

Dag 18 Kei Kecil
De lunchboxen waren de avond ervoor al besteld en hoefde deze alleen nog maar af te halen. Terwijl de jongens de zware koelbox, thermoskan en andere spullen in de bus zette, ging ik mijn check list af. Oh, de zwemvesten! Ja die moesten ook mee. Het was een regenachtige dag en ik hoopte dat het weer zou opklaren. Wij vetrokken naar Desa Dulah Darat waar Captain Dulah al op ons stond te wachten. Alleen de tweede boot was er nog niet. Later bleek dat deze boot eerst nog dorpelingen van het dorp Dulah Laut naar het vaste land moest brengen. Na het uitdelen en passend maken van alle zwemvesten gingen wij aan boord en op weg naar Pulau Bair, ook wel genoemd mini Raja Ampat. Helaas bleef het weer donker en dreigend maar ondanks dat was het droog. Varen tussen de rotsen, wat was dat mooi. Hoe, nog mooier zou het zijn als de zon er bij was. Kijk, al die prachtige wilde orchideeën met hun mooie kleuren die tegen de rotswanden aan groeiden, en daar op die rots ligt een kleine gifslang en oh, wat mooi die grote varens, we kwamen ogen te kort. Wij meerden aan. Een aantal van ons klommen omhoog om te genieten van het prachtige uitzicht op de grillige rotsformaties. Ik bleef in het bootje, maar goed ook. Opeens hoor ik," Amy, de EHBO tas"! Rob was van de boot gesprongen maar schaafde zijn been. Het bloed bleef eruit stromen. Gelukkig werd hij verzorgd door zuster Tineke en zuster Adolphine, ware verpleegsters. Wel een pechvogel die Rob. Eerst een zee-egel en nu dit. Eén voor één kwamen de “die hards” van groep naar beneden. Inmiddels hadden we onze warme koffie en thee met heerlijk kuping gajah koekjes en emping pedas al op. Ok vooruit dan maar, en met liefde maakte ik ook nog wat voor de sportievelingen. Na enige tijd gingen wij weer een stukje varen. Sandi vroeg; heb je nog wat lekkers? Oh nee, in de andere boot. En ja hoor, daar zaten ze lekker te genieten van de zakken koekjes die we bij ons hadden, en dat terwijl wij nog zo'n trek hadden. En je raad het al, gaan ze ons ook nog eens op afstand lekker zitten maken. Wij meerde aan bij Pulau Burung. Een aantal doken de bosjes in om hun zwemkleding aan te trekken. Tijd om te snorkelen! De zon begon te schijnen, wij hadden geluk. De dames gingen weer schelpen zoeken. Ik besloot een stukje over het strand te lopen en kwam Rien en Adolphine tegen. Goan liep ons tegemoet. Am, het is lunchtijd. Terwijl iedereen een plekje zocht deelde wij de lunchboxen en het water uit. Heerlijk nasi goreng met kip, ei en kroepoek. Alles had heerlijk gesmaakt. Na nog wat geluierd te hebben werd het weer tijd om te gaan. Voor vertrek haalde ik snel de koekjes uit de andere boot. Sandi had immers altijd trek. Wij stopte bij een eilandje waarvan ik de naam vergeten ben. Deze stop was op aanraden van Captain Dulah. Ok, goed, doe maar. We moesten een klim over koraalrotsen maken om boven te komen en werden beloond met een uitzicht op een zoetwater meer. Omdat dat mijn dagelijkse schoeisel slippers waren en ik het koraal voelde snijden in mijn zo geliefde slippertjes besloot ik achter te blijven en te wachten tot ze terug kwamen. De klim was leuk maar het meer viel tegen. Als afsluiter wilde ik graag naar het eiland Dulah Laut, het dorp van onze Captain. Het is daar altijd zo leuk. Wij gingen van boord en liepen door het dorp. Ondanks de regen kwamen de hartelijke bewoners uit hun huizen, steegjes en straatjes. Wat een gezellige bedoening. Kindertjes, mannen, vrouwen, iedereen liep met ons mee terug naar de boot. Eenmaal weer aangekomen op Dulah Darat moest ik afscheid nemen van onze hartelijke Captain. Het was tijd om terug te rijden naar onze accommodatie in Langgur waar iedereen genoot van een heerlijk verfrissende douche alvorens te gaan genieten van de avondmaaltijd. We konden weer terug kijken op een fraaie dag in de Zuidoost Molukken.
Dag 19 Kei Kecil
" Selamat pagi ",klonk het van de galerij. Oh, uh… Selamat pagi. Een jongen van het hotel was al druk bezig. Ik keek even bij mijn team naar binnen. Geen teken van leven. Onze chauffeurs waren ruim op tijd."Ayo, sarapan dulu ", riep ik ze toe. Ze schoven met hun opgeschepte borden rijst bij mij aan tafel en met een goed gelegde bodem gingen wij op pad. Wij brachten een bezoek aan een traditionele markt waar vooral de eerste levensbehoeften verkocht werden zoals sagomeel, enbal, pepertjes en verschillende soorten vis. Het was er kleurrijk, schoon en goed geordend. De vrouwen lieten zich graag fotograferen. Wij reden richting Evu waar we uitstapten om via het dorp naar de zoetwaterbronnen te gaan. Na wat rond gelopen te hebben nestelden we ons op de overdekte relaxplaatsen (pendopo's). Uiteraard kwam de ukelele en de tifa weer te voorschijn en zongen we direct weer uit volle borst mee. Het was gezellig! Wij bestelden koffie en thee en niet te vergeten de pisang goreng en de keripik pisang. Hier zijn ze overheerlijk! Wij klommen de heuvel op om naar het dorp Evu te lopen. Nieuwsgierig kwamen er verschillende luitjes uit de huizen vandaan. Ze waren blij en hartelijk maar tevens zag ik ze ook denken, "wat komen zij hier nu doen?" Verderop in het dorp zagen we naast het verwerken van zeewier, ook de dagelijkse activiteiten zoals het doen van de was, de kapper aan het werk en vooral de kinderen die lol met elkaar maakten. Het kleine winkeltje werd door ons leeg gekocht. We gingen op weg naar de grotten van Hawang. Niemand wist wat je je daarbij moest voorstellen maar ik wel! Wacht maar eens af! Eenmaal beneden kwam het wereld wonder tevoorschijn. Prachtige stalactieten met het kraakheldere water dat groen/blauw oplichtte. Wij trokken onze zwemkleding aan en sprong in het verkoelende water. Heerlijk……… en zo apart. Wij hadden dit bijzondere "zwembad" voor ons zelf. Uitgelaten van dit uitstapje gingen we op weg naar onze laatste bestemming van vandaag, Ngurbloat Beach of ook genaamd Pasir Panjang. Ongelooflijk mooi, kilometers lange, witte stranden. Na een wandeling gingen wij zitten en wachtte op de zonsondergang. Maar onze gidsen zouden onze gidsen niet zijn en onze groep niet onze groep als er geen muziek gemaakt zou worden en er niet zou worden gedanst. Poco poco, was bijna onze dagelijkse gymnastiek.

Dag 20 Kei Kecil
Met moeite werden wij wakker. Voor vandaag gingen wij jajan jajan (koekjes) inslaan voor ons avontuur op Kei Besar. Iedereen zat al aan het ontbijt en ook wij schepten een “bescheiden” bordje op. Onze bagagewagen stond klaar om alle rugzakjes, koelbox, zwemvesten en andere spullen naar de plaats te brengen waarvandaan onze eigen gecharterde boot vertrok. Het was laag water en moesten via een steile loopplank naar de boot toe lopen. De gids was onze helpende hand en begeleide iedereen naar beneden. Aan boord werden de zwemvesten uitgedeeld. Bij aankomst op Banda - Elat op Kei Besar stonden de angkotans keurig klaar. Ander vervoer is er niet. Op weg naar oom Eli, naar zijn stuk grond met palmbomen waar het getapte palmsap verwerkt wordt tot de drank sopi (alcoholische drank). Eenmaal bij de "sopi-plek" aangekomen vielen er dikke druppels regen uit de lucht en even later goot het. Het pad omhoog was flink glibberig van de modder. Poncho’s aan en al glijdend bereikte wij, het hutje waar wij het verwerkingsproces van palmsap tot sopi konden aanschouwen. Het verse palmsap dat zojuist uit de boom gehaald was heet  segeru,  en dat lieten wij ons goed smaken. Met flesjes, gevuld met sopi verlieten wij de “stokerij”. Al glibberend en glijdend volgde wij ons pad weer naar beneden. Mijn slippertjes had-den het zwaar en ik besloot op mijn blote voeten verder te strompelen. Richard zijn slipper had het begeven maar waar koop je zo gauw nu slippers in zijn maat? Met onze vieze schoenen, voeten en slippers stapten wij in onze angkotans op weg naar het dorp van oom Eli en tante Meri waar de lunch klaar stond. Door de kampung omringd door vele kinderen bereikte wij het huis. Oh, wat was er weer goed uitgepakt om ons te voorzien van een traditioneel lunch. Bij de boot zaten wat dorpelingen te wachten om met onze boot mee te gaan. Hoewel de boot gecharterd was namen wij ze toch mee te meer omdat een familielid van hen in Tual in het ziekenhuis lag. Tijdens de tocht op een best wel ruwe zee, deelden wij onze snoepjes, snacks en drinken met hen.

Dag 21 Kei Kecil
De laatste dag op Kei Kecil en realiseerde ons ook dat de reis bijna voorbij was. Wij vertrokken naar Taman Ziarah Makam Uskup, een bedevaartplaats in een tuin met historische monumenten ter nagedachtenis aan bisschop John Dies Aets. Door middel van muurschilderingen wordt hier het verhaal van de tragische moorden op de geestelijke binnen de katholieke kerk van Kei uitgebeeld. Deze moorden vonden plaats tijdens de Japanse inval op 30 juli 1942. Onder de indruk van hetgeen we zojuist hadden waargenomen trokken we verder naar een ander bedevaartsoord. Na een uitleg bereikten wij al klimmende langs een pad met beelden van de Kruisweg van Jezus, de top van de heuvel waarop een enorm groot Christusbeeld stond. Wat hadden we van hieruit  een prachtig uitzicht over de kusten van Kei Kecil. Langzaam wandelden wij weer met z’n allen naar beneden. Nog even lekker zitten voordat wij in de bus stapten. Wij reden naar het dorp Ohoidertawun met een mooie baai met in de rotsen een aantal oude rotstekeningen waarvan de oorsprong onbekend is. Heerlijk zwemmen en relaxen hier! Wij bestelden en haalde de blauwe 5 liter thermoskan tevoorschijn die inmiddels een deel van ons leven is geworden. Met een beker koffie in ons hand, lekker voor mij uit starend, zeiden wij; "zullen wij pisang goreng en ubi goreng bestellen?" Ja, waarom niet? Er was vast nog wel wat van het snackbudget over en anders maar niet. Op reis moet je genieten en daar hoort ook snoepen bij. Er stond een sterke warm wind maar wat was het lekker om voor de laatste keer nog te relaxen op het strand. Er komen donkere wolken opzetten. Wij sprongen op, riep het team bij elkaar om met z’n allen de spullen in de bus te zetten. Terwijl wij de vijf zware tassen in de bus zette, zagen wij vanuit het raam dat iedereen naar de plaats waar de lunch geserveerd zou worden rende om een nat pak te voorkomen. Een zucht van verlichting ….. net op tijd. Na een tijdje werd het eten opgediend. Iedereen zat heerlijk van de eenvoudige gerechten te genieten. Eenmaal terug in het hotel drong pas echt het besef, dat het koude Nederland spoedig in zicht was, tot me door. De volgende ochtend zouden wij de vlucht van 06.00 uur moeten halen. Wij besloten even een ander half uur te gaan slapen. Met allemaal spullen verspreid over het bed in diepe rust. Op een klein stukje bed konden wij nog even aan een nachtrust toe komen en dromen van het vele mooie dat achter ons lag.

Dag 22 Ambon
Het was drie uur in de ochtend, mijn wekker liep af en ik lag nog steeds op het kleine stukje beschikbare matras van het bed. Even om het hoekje gluren of het team nog wakker was. Ze zouden niet gaan slapen want er was motorracen op TV. Tot mijn verbazing was iedereen in dromenland behalve de chauffeur van de bagagewagen. De laatste spullen inpakken. Eenmaal beneden stond iedereen al paraat behalve mijn team. Zijn wij te laat? Nee, zij zijn te vroeg. Weer eenmaal boven spoorde ik de rest aan om op te schieten. Precies op het moment dat wij met de bagage naar beneden gingen kwam de regen met bakken uit de lucht vallen. Wij moesten schuilen maar ondanks de regen moesten wij toch echt beginnen aan het inladen van de bagage. Iedereen was uitgecheckt en stapten in de bus om naar de luchthaven te gaan. De porters waren geregeld maar wij moesten een hoop zelf doen. Gelukkig wij mochten mee! we de afspraak om zeven uur 's avonds te verzamelen voor het laatste diner in het restaurant waar wij een aantal dagen geleden ook een klein feestje hadden gebouwd. De avond werd een feest. Iedereen bestelde z’n favoriete gerecht en wat genoten we weer van het live band. Wij zette de hele tent op z’n kop, dit hadden ze in Ambon nog nooit meegemaakt. Wij zouden geen Hollanders zijn als er geen polonaise werd gelopen. De lokale mensen maakten foto’s van ons en dachten wat zijn dit voor een stel malloten. Wat hadden we een prachtige avond met elkaar. In 10 stappen waren wij terug in het hotel, schuin aan de overkant, waar ik met een aantal feestgangers nog een laatste borreltje dronk voordat ik mijn bed opzocht.

Dag 23 Ambon
Na voor de laatste keer genoten wij van de bubur ayam en trokken ons terug naar de kamer. Bij het inpakken was concentratie geboden. Wat gaat naar Nederland, wat moet naar Banda Neira en wat blijft er hier achter in Ambon. Door de hele kamer lagen spullen om een goed overzicht te krijgen. Ik kreeg het voor elkaar. De Big-Shopper van de Jumbo ging naar Banda, de Big-Shopper van de Albert Heijn bleef hier in Ambon. Dan bleef de rest over om mee terug te nemen naar Nederland. Dit was aanzienlijk minder dan waar ik mee aankwam. Koffers in koffers plaatsend maakte ik de bagage in orde. Nog even tijd om terug te denken aan deze fantastische reis. De reis Ternate, Tidore, Ambon, de Banda eilanden en de Kei eilanden gingen als een film in gedachten voorbij. Het was tijd om naar de luchthaven te gaan. De bagagewagen reed vooruit en wij stapte in de bus. Zoals alle andere vliegdagen namen wij de paspoorten in en regelde de boarding passen. Wij namen afscheid van het team. Een beter team hadden wij ons niet kunnen wensen. Hier en daar werd een traantje weggepinkt. Nog een laatste zwaai. Nog een laatste blik op Ambon en we kunnen terug kijken op een onvergetelijke reis vol avontuur, vreugde, liefde, geschiedenis en witte stranden.

Dag 24 Amsterdam
Het is genieten aan boord van het vliegtuig van Garuda Indonesia. De voortreffelijk service van de stewards en stewardessen maakte onze reis extra comfortabel. Vandaag even geen rijst en ik smulde van het “vliegtuig voedsel”. Het ziet ernaar uit dat we op tijd zullen arriveren. Na een veilige landing en het lange taxiën werd de kist aan de slurf gelegd. Tijd om afscheid te nemen. Nederland, het is mooi, super mooi maar wij wisten dat dit alles niet kan tippen aan het oh zo geliefde Molukken.